DEMOKRASİ NEDİR? NE DEĞİLDİR?    03-07-2013


Mısır’ın eski devlet başkanı Cemal Abdülnasır,
İsrail’e karşı 1967 Savaşları’nda ağır bir hezimet yaşayınca istifa etmişti.
Nasır, istifa edince halk onu geri getirmek için
günlerce sokaklarda gösteri yaptı.
Sonunda Nasır döndü. Ancak kısa
bir süre sonra kalp krizi geçirerek öldü...

Nasır sevgisi öyle bir noktaya gelmişti ki ondan sonra gelen
Başkan Enver Sedat her cuma Nasır’ın kabrini ziyarete gidiyordu.
Gazeteci Mehmet Barlas, Nasır’ın ölümünden 1 yıl sonra Mısır’a gitti.
Vaktiyle Nasır’a sevgi gösterisi yapan halkla konuştu.
Mehmet Barlas diyor ki:
“O dönem halkla konuştuğumda çok şaşırdım.
Öyle şeyler söylediler ki sanki birkaç
yıl önce Nasır dönsün diye kendini paralayanlar onlar değildi:
‘Nasır bizi 
çok yordu. Ölümü ile rahatladık!’”
Mehmet Barlas, Enver Sedat’ın bir yakınının Nasır için söylediği
şu sözleri de unutamadığını söylüyor:
“Enver Sedat, her Cuma Nasır’ın mezarına dua etmek için
değil beddua için gidiyor.”
Aslında Nasır’dan sonra gelen Enver Sedat
ilk iş olarak İsrail’le barış imzalamış ve çok daha huzurlu bir Mısır yaratmıştı.
Ancak onun da sonu iyi olmadı.
Enver Sedat uğradığı bir suikastla hayatını kaybetti!

3 ay önce Mısır’a giden bir Türk işadamı
beni Kahire’den arayarak şu sözleri söylemişti:
“Halk, Mübarek’i devirdiğine bin pişman! ‘Kıymetini bilemedik’ diyorlar.”
Söylediği de çıktı...
1 yıl önce Mübarek’ i devirip Mursi’yi getirmek için meydanları
dolduran Mısır halkışimdi de Mursi’yi devirmek için ayaklandı.

Mübarek diktatör müydü?
De ki öyleydi!
Ya Mursi?
Mursi, yüzde 50’nin üzerinde bir oy alarak demokratik seçimlerle iktidara geldi.

Aslında esas sorun ne Nasır’dı, ne
Sedat’tı ne Mübarek’ti ne de Mursi...

Neydi sorun?
Tarih ve kuram der ki; Demokrasi için eğitimli bir halk şarttır.
Bir toplum birey başına 10 bin dolardan daha az gelire sahipse
demokrasi yaşamaz.
Demokrasi, Batı’da çok uzun bir süreç sonrası ulaşılmış bir rejimdir.
Gökten zembille inmez; endüstri devrimi sürecini yaşamış
toplumlarda ortaya çıkar.
Temelinde sermaye ve işçi sınıfının varlığı ve endüstrileşmiş
bir toplum yatar.
Aydınlanma sürecini yaşamamış, dogmatizmin tutsaklığından
kurtulamamış toplumlarda demokrasi işlemez.

Arap Baharı başladığı günlerde şöyle yazmıştım:
Buradan demokrasi çıkmaz!
Çıktı mı?
Çıkmadı.
Çıkmaz da...
Neden?
Çünkü sadece Mısır’da değil,
Ortadoğu ve Arap coğrafyasında
sandığa inanmayan ama
demokrasiye ‘inanan’ bir halk var!